>>>  Laatst gewijzigd: 31 januari 2018  
Ik

Woorden en Beelden

Filosofie en de waan van de dag

Start Glossen Weblog Boeken Onderzoek

Sigmund Freud

Over Freud en de psychoanalyse

Cassette Freud 'Studienausgabe' Sigmund FREUD
(1918a) Das Tabu der Virginität in: Studienausgabe, Herausgegeben von Alexander Mitscherlich, Angela Richards, James Strachey - Band 5 - Sexualleben
Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag, 1982
ISBN 35 9627 3056

"Wenige Einzelheiten des Sexuallebens primitiver Völker wirken so befremdend auf unser Gefühl wie deren Einschätzung der Virginität, der weiblichen Unberührtheit. Uns erscheint die Wertschätzung der Virginität von seiten des werbenden Mannes so feststehend und selbstverständlich, daß wir beinahe in Verlegenheit geraten, wenn wir dieses Urteil begründen sollen. Die Forderung, das Mädchen dürfe in die Ehe mit dem einen Manne nicht die Erinnerung an Sexualverkehr mit einem anderen mitbringen, ist ja nichts anderes als die konsequente Fortführung des ausschließlichen Besitzrechtes auf ein Weib, welches das Wesen der Monogamie ausmacht, die Erstreckung dieses Monopols auf die Vergangenheit. Es fällt uns dann nicht schwer, was zuerst ein Vorurteil zu sein schien, aus unseren Meinungen über das Liebesleben des Weibes zu rechtfertigen. Wer zuerst die durch lange Zeit mühselig zurückgehaltene Liebessehnsucht der Jungfrau befriedigt und dabei die Widerstände überwunden hat, die in ihr durch die Einflüsse von Milieu und Erziehung aufgebaut waren, der wird von ihr in ein dauerndes Verhältnis gezogen, dessen Möglichkeit sich keinem anderen mehr eröffnet. Auf Grund dieses Erlebnisses stellt sich bei der Frau ein Zustand von Hörigkeit her, der die ungestörte Fortdauer ihres Besitzes verbürgt und sie widerstandsfähig macht gegen neue Eindrücke und fremde Versuchungen."(213)

[Ziehier de Victoriaanse rollen van man en vrouw en het Victoriaanse huwelijk. Is het geen gruwelijk verhaal? Een man heeft het exclusieve bezitsrecht op een vrouw en daarom mag ze in niets herinneren aan seksueel verkeer met een andere man, er mag geen smetje aan zitten, ze moet per se maagd zijn, de koopwaar moet intact zijn, de gekochte appel mag niet rot zijn, etc. Het is echt alsof je een boekenkast koopt of zo. De vrouw als koopwaar en bezit van de man.
Maar het is ook nodig: de vrouw zal zich namelijk onderwerpen aan de man die haar het eerste 'neemt' en andere mannen zullen dat aspect in haar houding nooit hebben.
Beschrijft Freud in de eerste alinea niet meer dan de normen in zijn eigen milieu, in de tweede alinea trekt hij conclusies die hij volgens mij zelf heeft verzonnen. Waarom zou een vrouw zich onderwerpen aan degene met wie ze voor het eerst naar bed gaat? Waar slaat dat op?]

Bij primitieve volkeren ligt dat vaak helemaal anders. Ontmaagding gebeurt bijvoorbeeld juist niet door de echtgenoot vanwege een taboe. Freud geeft allerlei verklaringen voor dat taboe.

"Wir schätzen es als die normale Reaktion ein, daß die Frau nach dem Koitus auf der Höhe der Befriedigung den Mann umarmend an sich preßt, sehen darin einen Ausdruck ihrer Dankbarkeit und eine Zusage dauernder Hörigkeit."(221)

[Hij heeft het allemaal gedaan en zij is dankbaar. Zij heeft niet actief haar eigen bevrediging nagestreefd? Ik denk dat Freud niet eens wist hoe dat er uit zou zien ... Als dank onderwerpt ze zich voor eeuwig aan hem. Werkelijk ... ]

Maar het gaat niet altijd zo fraai in het begin, aldus Freud zelf. Er zijn vrouwen die diep teleurgesteld zijn, frigiditeit ontwikkelen, en zo verder.

"Die Gefahr, welche so durch die Defloration des Weibes regegemacht wird, bestünde darin, sich die Feindseligkeit desselben zuzuziehen, und gerade der spätere Ehemann hätte allen Grund, sich solcher Feindschaft zu entziehen."(222)

Dat de defloratie aan oudere priesters, stamoudsten en zo wordt overgelaten zegt iets over de diepere psychische lagen bij de vrouw zoals de wens om met haar vader naar bed te gaan. De echtgenoot is in die zin tweede garnituur.

[Kortom: nu komen weer die typische ondeugdelijke psychoanalytische verklaringen van Freud. Waaronder zelfs weer de penisnijd.]

"Hinter diesem Penisneid kommt nun die feindselige Erbitterung des Weibes gegen den Mann zum Vorschein, die in den Beziehungen der Geschlechter niemals ganz zu verkennen ist und von der in den Bestrebungen und literarischen Produktionen der »Emanzipierten« die deutlichsten Anzeichen vorliegen."(225)

[Tjongejonge: kritische vrouwen lijden allemaal aan penisnijd; ze zijn boos omdat ze iets missen wat mannen hebben. Wat moet ik nog zeggen?]

De conclusie is dus dat genoemd taboe bij primitieve volkeren voortkomt uit die mogelijke vijandigheid die er bij vrouwen kan ontstaan.

[Net als in Totem und Tabu doet Freud alsof hij wat weet van al die 'primitieve volkeren', terwijl hij zijn kennis alleen maar uit boeken van anderen heeft. De vraag is gewoon hoe waar zijn beweringen over andere volkeren zijn. Ook de toepassingen van psychoanalytische schema's op het gedrag bij die volkeren en de bekende gewilde interpretaties zijn heel aanvechtbaar. Beelden die een 'strijd tussen de geslachten' willen oproepen zijn bijzonder normatief geladen. Het is allemaal niet overtuigend.]

Start  ||   Glossen  ||   Weblog  ||   Boeken  ||   Onderzoek