>>>  Laatst gewijzigd: 14 mei 2019  
Ik

Woorden en Beelden

Filosofie en de waan van de dag

Start Glossen Weblog Boeken Denkwerk

Filosofie

Filosofie: Complexiteit

Alles hangt samen met alles. Wat je kunt weten hangt af van hoe je de taal gebruikt en van hoe goed je in staat bent om je waarnemingen te interpreteren. Goede interpretaties hangen weer af van een goed besef van je eigen context.

Noem het leefwereld, horizon, veld van betekenissen, situatiedefinitie, referentiekader, gemeenschappelijke achtergrond. Al die termen komen voor in de filosofie. Het idee erachter: niemand verwerft kennis in een vacuüm. Niemand leert taal te gebruiken, spreekt en schrijft zonder gemeenschappelijk wereld. Niemand kan interpreteren of handelen buiten de geschiedenis of de wereld of de anderen om.

Dat maakt alles zo complex, zo moeilijk te begrijpen en te vatten, dat mensen in veel situaties gaan reduceren tot een paar factoren, gaan vereenvoudigen. Dat kan zijn nut hebben, maar reducties zijn ook gevaarlijk en worden gemakkelijk dogmatisch gebruikt, je kunt er maar heel beperkt conclusies uit af leiden over de niet-gereduceerde werkelijkheid.

Mijn geworstel ermee

Ik denk dat dit mijn kracht is: dat ik bij alles oog heb voor de context. Ik bedoel dan de historische, culturele, maatschappelijke, sociale, normatieve, psychische, lichamelijke achtergrond van mensen, van schrijvers, van wetenschappers, van hun theorieën, hun boeken en artikelen, van hun onderzoeken.

Die kracht is zoals gewoonlijk tegelijkertijd mijn zwakke plek, het teveel van de context blokkeert me af en toe compleet. Dan zit ik me voor de zoveelste keer af te vragen wat de zin is van al dat intellectuele gedoe. Wat voor goeds doe je voor andere mensen, wanneer je al maar boeken leest en daar op reageert of zelfs wanneer je je eigen boeken publiceert? Is dat niet de zoveelste bijdrage aan een kolossale hoeveelheid uiteenlopende meningen die niemand van zijn geloof zullen doen afvallen? Als iemand al je boek, je artikel, je website leest. Hoeveel mensen zouden er lezen wat je geschreven hebt? En met hoeveel aandacht?

Start  ||   Glossen  ||   Weblog  ||   Boeken  ||   Denkwerk