>>>  Laatst gewijzigd: 16 april 2019  
Ik

Woorden en Beelden

Filosofie en de waan van de dag

Start Glossen Weblog Boeken Denkwerk

Filosofie

Citaat

"We mogen al tevreden zijn telkens als iemand iets zegt waar een beetje redelijkheid in steekt en als hij manmoedig, met inspanning van al zijn krachten, voor zijn gedachten durft uit te komen."
Plato
Euthydemus
Editie Xavier de Win, deel 1 / p.80

Filosofie: Intro

In dit deel wil ik een aantal denkers en onderzoekers presenteren met wie ik ooit 'in gesprek' ben geraakt.

On a personal note ...

Ik ben een filosoof. Een echte. Altijd geweest ook. Ik kon, toen ik dertien was, al niet begrijpen dat een meisje in BH en Broekje zich anders gedroeg dan hetzelfde meisje in Bikini. Nog geen gevoel voor context natuurlijk.

Ik stelde de hele tijd vragen, wilde alles begrijpen en weten, gedreven door een niet te stuiten nieuwsgierigheid en een eindeloze verwondering over alles. Als de filosofie - zoals ze zeggen - begint met de verwondering, wel, dan begon met die nieuwsgierigheid en verwondering in feite al vroeg mijn filosofie. Niet zo raar dus dat ik later ook echt filosofie ging studeren.

Nieuwsgierigheid ergert mensen

Niet het gemakkelijkst soort mensen, filosofen. Nieuwsgierigheid ergert mensen. Vragen irriteren mensen. De houding dat niets vanzelfsprekend voor je is, dat je het allemaal nog wel eens wil zien, dat je niets zo maar op gezag aanneemt. Mensen kunnen er slecht tegen.

Maar ze zijn er, filosofen, denkers, onderzoekers. En ze zijn er altijd geweest, die mensen voor wie het bijna een levensnoodzaak is om antwoorden te vinden op een reeks fundamentele vragen. De een onderzoekt dit, de ander dat. Soms zeggen en schrijven ze briljante dingen, soms slaan ze in hun zoektocht volkomen de plank mis. Het gaat zoals met elke passie: soms beweegt ze intens en soms maakt ze bewegingloos. Passie en passiviteit, inzicht en dogma, het is er allemaal in de filosofie, het is er allemaal bij mij.

Wat voor filosofie kun je hier aantreffen?

In de kern ben ik echt door en door een scepticus, een ongelovige Thomas. Dat speelt een grote rol in mijn benadering van alles: ik wil dat wat mensen beweren en dus ook wat ik zelf beweer controleerbaar is en onderbouwd wordt met argumenten of uitleg. Maar ... er zijn zo veel, soms erg belangrijke, zaken waarbij dat niet zo simpel ligt. Leg maar eens aan iemand uit waarom je iets mooi of lelijk vindt, waarom je iets zo belangrijk vindt. Normatieve overtuigingen, intuïties … allemaal zaken waarover controleerbaar en betrouwbaar praten erg lastig is.

Hoe dan ook, omdat ik sceptisch sta tegenover wat mensen allemaal beweren en voor waar houden, heb ik natuurlijk altijd belangstelling gehad voor taal, kennisverwerving, argumentatie, wetenschapsfilosofie, en normatieve analyses. Wat bedoelen mensen met wat ze zeggen? Wat is er waar en wat niet aan wat ze beweren en waarom? Kloppen hun redeneringen? Vanuit welke waarden en normen oordelen ze over dingen? Dat soort vragen.

Daarnaast hebben mijn scepsis en mijn betrokkenheid bij mens en maatschappij er toe geleid dat ik een hekel heb aan allerlei vormen van dogmatisme. Dat dogmatisme in religie, wetenschap, onderwijs, politiek, economie, technologie maakt deze samenleving helaas niet tot de beste van alle werelden. Het is mijn overtuiging dat mensen er altijd bekaaid vanaf zullen komen zolang god, kerk, natie, volk, geld, techniek, en dergelijke boven het belang van concrete mensen gesteld worden. En helaas gebeurt dat elke dag en overal.

Start  ||   Glossen  ||   Weblog  ||   Boeken  ||   Denkwerk