>>>  Laatst gewijzigd: 3 april 2019  
Ik

Woorden en Beelden

Filosofie en de waan van de dag

Start Glossen Weblog Boeken Denkwerk

Waarden en aantrekkelijkheid / schoonheid

Waarom kies je voor de een en niet voor de ander? De geleerden hebben er hele theorieën over: we kiezen voor de aantrekkelijkste persoon met de beste genen, we kiezen voor de meest mannelijke of de meest vrouwelijke persoon om ons voort te planten, we kiezen voor iemand die op onze moeder of onze vader lijkt, we kiezen iemand naar de verwachtingen van onze ouders, en zo verder. Het zijn theorieën die meestal weinig wetenschappelijk en vooral heel erg normatief zijn.

Ik zeg: het is grotendeels toevallig. Je wilt seks met iemand - want dat is de enige reden waarom mensen verliefd worden op iemand, wat iedereen zichzelf en de ander ook wijs maakt -, maar wie je tegenkomt en daarvoor kiest, dat hangt af van je uiterlijk en je persoonlijkheid, hangt af van de plek waar je woont, hangt af van het milieu waarin je opgroeit, hangt af van allerlei maatschappelijke verwachtingspatronen waarmee jij te maken hebt. Toeval, toeval, toeval.

Ben je toevallig een gaaf exemplaar van de mensheid met een knap uiterlijk, dan heb je over het algemeen meer keuze omdat anderen nu eenmaal je uiterlijk als eerste zien en liever iemand om zich heen hebben die knap is dan iemand die lelijk is. Natuurlijk heeft dat niets te maken met zoeken naar de beste genen en de beste voortzetting van de evolutie zoals zo veel wetenschappers tegenwoordig beweren. Het is simpelweg prettiger om naar iemand te kijken die je aantrekkelijk vindt. Dat is alles. Verder niets. En dan hangt het er verder van af hoe belangrijk je dat vindt, hoe groot je behoefte aan een gaaf uiterlijk is of je voor iemand kiest dan wel bij iemand blijft. En natuurlijk is dat weer grotendeels afhankelijk van wat je meemaakt tijdens je groei naar volwassenheid en van de samenleving waarin je opgroeit.

Het kapitalistische bedrijfsleven en de media hebben het uiterlijk verheven tot het allerbelangrijkste wat er is. Niets is zo belangrijk als er goed en aantrekkelijk uit zien, maken ze tegenwoordig iedereen wijs. Knappe mensen hebben natuurlijk altijd wel een voorsprong gehad, maar die werd al gauw teniet gedaan door andere factoren als familieachtergrond, zedelijk gedrag, persoonlijkheid, toekomstperspectief. Nu krijgen knappe mensen vanwege hun gave uiterlijk een enorme voorsprong die ook nauwelijks meer afgezwakt wordt door andere eigenschappen. Logisch dat dat voor veel mensen de frustratie van de dag is. Al die moeite die je zou moeten doen om bij de 'knappe mensen' te horen, frustrerend en uiteindelijk ook volkomen zinloos. Wie gaaf is is dat maar tijdelijk: uiteindelijk wordt iedereen ouder, minder gaaf, en minder aantrekkelijk.

Het is gewoon dom om je uitsluitend door een fraai uiterlijk te laten leiden: je komt altijd weer met lege handen te staan. Gelukkig zijn mensen nog niet helemaal gek. Een knap uiterlijk trekt de aandacht en is prettig om naar te kijken, maar veel mensen geven toch al gauw de voorkeur aan iemand die een vriendelijke en warme uitstraling heeft, iemand die je kunt vertrouwen, iemand die een boeiende persoonlijkheid heeft. Heb je een goede uitstraling en een fijne persoonlijkheid dan willen anderen graag contact met je en heb je vanzelf ook een ruimere keuze aan sekspartners dan mensen die dat niet hebben.

En hoe kom je daar dan aan? Ook dat is afhankelijk van het toeval. Het heeft te maken met intelligentie, creativiteit, nieuwsgierigheid, zelfvertrouwen, warme belangstelling voor anderen, innerlijke rust. En dat alles krijg je weer eerder wanneer je ouders je goed opvoeden: wanneer zij je belangrijk vinden en moeite doen om je mogelijkheden en talenten te ontwikkelen. Als je ouders in je geloven, geloof je al gauw ook in je zelf. Wanneer ouders hun problemen op hun kinderen afwentelen, blijft er al gauw weinig meer over van innerlijke zekerheid en trekken de kinderen zich terug op een eiland waar ze zich veilig kunnen voelen maar tegelijkertijd onbenaderbaar worden. Er zijn zo ontzettend veel kinderen die door hun ouders verwaarloosd en kapot gemaakt worden. Het is niet eenvoudig om een prettige persoonlijkheid en uitstraling te hebben wanneer je dat hebt meegemaakt.

Het is allemaal zo toevallig: hoe je er uitziet, hoe gezond je bent, wat je van je ouders meegekregen hebt, hoe belangrijk de samenleving allerlei dingen vindt. Maar het toeval regeert op een nog veel simpeler niveau over wie je kiest als sekspartner of relatie. Er is immers meer keuze wanneer je toevallig ergens leeft waar je meer mensen tegen kunt komen. Woon je toevallig in een klein dorp in het midden van nergens, dan val je op heel andere mensen dan wanneer je in een grote stad woont. Zo simpel is het. Wanneer er weinig te kiezen valt blijken uiterlijk en uitstraling en persoonlijkheid ineens veel minder belangrijk te zijn. Het gaat ineens puur om de noodzaak je voort te planten, omdat je extra handen nodig hebt om het land te bewerken of iemand nodig hebt die het bedrijf van je over kan nemen. Verliefdheid en liefde en houden van zijn ineens niet meer de woorden die je voor relaties kunt gebruiken.

En zo verder. Toeval toeval toeval. In het algemeen komen mensen hun liefjes tegen in de omgeving waarin ze dagelijks verkeren. Het wordt de buurjongen of het buurmeisje, het wordt iemand uit de straat, iemand met wie je in de klas zit of die je elders op school tegen komt, iemand die je ontmoet bij dansles of op de sportclub of in het koor, iemand met wie je te maken krijgt tijdens je stage of tijdens je werk. Het ligt zo voor de hand. En daar gaan dan andere mechanismen werken waarmee je een verdere selectie maakt en waarmee je allerlei mensen uitsluit. Wie sluit je uit? Mensen die al een relatie hebben (wat in veel samenlevingen betekent dat het mensen zijn die je moet vermijden; vandaar het enorme taboe op het versieren van iemand die al getrouwd is; als je dat doet ben je al gauw 'persona non grata' want je tast 'het systeem' aan); mensen die te oud of te jong zijn (een ander taboe), mensen die opvallend anders zijn dan jij (qua huidskleur, qua milieu, qua uiterlijk, qua gedrag, ook hier veel taboes), mensen die te onaangenaam of te onaardig of te lelijk zijn. Uiteindelijk houd je niet heel veel mogelijkheden over. Vaak geen. Heel soms een of twee.

Verliefd worden of juist niet wordt volkomen bepaald door het toeval. Er is niets speciaals aan die ene op wie je verliefd wordt behalve dat hij of zij niet uitgesloten wordt door de taboes die je zeggen iemand af te wijzen. Maar zo gauw je hem of haar 'hebt' ben je tevreden, je hebt iemand om mee te vrijen, je hoeft je niet eenzaam te voelen omdat je alle dagen in je eentje moet doorbrengen. Je maakt jezelf wijs dat de persoon die je ontmoette en uitkoos 'de ene' of 'de ware' is en meteen stap je zelf alle bestaande taboes binnen: je gooit de gordijnen dicht, niemand anders mag je nog naakt zien of intiem met je zijn. Vervolgens hang je ook nog een bordje op je deur met "niet beschikbaar" er op en dat is dat. Totdat natuurlijk blijkt dat degene die je koos toch niet zo geweldig blijkt te zijn of totdat je iemand anders tegenkomt of totdat zelfs jij niet meer in staat bent om te liegen en te bedriegen en te verzwijgen om je relatie in stand te houden. Goh, en ineens hangt er weer een bordje "beschikbaar" op je deur, onzichtbaar voor je man of vrouw of kinderen of familie maar heel erg zichtbaar voor iedereen die op zoek is naar een liefje. Niets is zo onbetrouwbaar als wat mensen over hun relatie zeggen, geen holler frasen dan die op het vlak van de liefde.

En er zijn altijd anderen. Er zijn zo veel mensen die redelijk aantrekkelijk zijn, er zijn zo veel mensen met wie je seks kunt hebben, er zijn zo veel mensen met wie je je dagen kunt doorbrengen. Iedereen die beweert dat dat alleen kan met 'die ene' liegt of heeft nog nooit over het leven na hoeven denken.

Start  ||   Glossen  ||   Weblog  ||   Boeken  ||   Denkwerk