>>>  Laatst gewijzigd: 31 mei 2018  
Ik

Woorden en Beelden

Filosofie en de waan van de dag

Start Glossen Weblog Boeken Onderzoek

Glossen in dit jaar

Oorspronkelijk is een glos of glosse een aantekening of commentaar bij een andere tekst. Meer overdrachtelijk leveren glossen niet alleen commentaar bij teksten, maar ook bij situaties, gebeurtenissen. De glossen hier vormen kanttekeningen vanaf de zijlijn. Soms spottend of zelfs bijtend, soms misschien niet zo doordacht, soms wat te cynisch en emotioneel, maar in ieder geval persoonlijk.

Nog even over die aap die zogenaamd een 'selfie' nam ...

(11 februari 2018)

Ik vind het maar een groot probleem dat we in de taal van mensen over dieren praten. Misschien drukken 'die trouwe hondenogen' alleen maar uit dat de hond medelijden heeft met zijn dikke baasje die kortademig zijn poep opruimt, wie zal het zeggen.

Een aap neemt nooit een 'selfie', want kan dat principieel niet. Een aap heeft namelijk geen zelf, is geen handelend persoon. Een 'selfie' nemen veronderstelt namelijk een handeling: nadenken, afwegen, een beslissing nemen en daar verantwoording over af kunnen leggen. Toevallig op een knop drukken waardoor toevallig een aardige foto ontstaat is geen handeling, dus is er geen sprake van een zelfportret. Niet bij een mens en al helemaal niet bij een aap.

Ik lag in een deuk toen ik las dat er een rechtszaak werd gevoerd over de auteursrechten op die toevallige 'selfie'. Hoe gek wil je het maken? Een rechtszaak aanspannen namens een dier is gewoonweg belachelijk, dat verzoek had meteen onontvankelijk verklaard moeten worden. Dat dat niet gebeurd is zegt alles over de rechtsspraak in de USA. Een dier kan nooit een partij zijn in een rechtszaak. Een dier kan niet vertellen wat het wilde en niet wilde, heeft zelfs geen wil in die zin, een dier kan niet handelen, kan niet zelf aansprakelijk gesteld worden.

Natuurlijk moeten mensen dieren goed behandelen, niet misbruiken en zo verder. Maar het is nogal huichelachtig om zo veel liefde voor een enkele aap te demonstreren in een wereld waarin miljoenen koeien, varkens, en kippen opgesloten worden in eindeloos grote stallen en geen enkele vrijheid van bewegen hebben.

Reductionisme

(2 januari 2018)

Opvallend is dat het vaak mensen met een wiskundige achtergrond zijn die filosofische opvattingen verzinnen waarin de werkelijkheid tussen haakjes wordt gezet.

Descartes, allerlei mensen in de AI, computermensen, programmeurs. Ze trekken zich terug in de zekere wereld van hun symbolen en hebben er vaak geen idee van dat ze de werkelijkheid reduceren tot iets simpels wat zo niet bestaat en dat ze daarmee uiteindelijk mensen geweld aan doen. De gevolgen zijn immens. Je ziet vaak dat dergelijke reductionistische ideeën leiden tot vijandigheid tegenover het lichaam en tegenover de wereld.

Descartes' voorbeeld van een stok die hij in het water steekt. Dat is een voorbeeld om duidelijk te maken dat onze waarnemingen onbetrouwbaar zijn. Maar het voorbeeld doet op geen enkele manier recht aan hoe mensen kennis verwerven van de werkelijkheid. Je ziet die stok weliswaar gebroken, maar je weet tegelijkertijd dat die stok nog even recht is als tevoren. Je laat je als volwassen mens niet leiden door de waarneming (zoals een klein kind nog zou doen), maar door al je ervaring, door alles wat je geleerd hebt temidden van de werkelijkheid en temidden van andere mensen. Als je kunt zeggen dat je zintuigen je bedriegen omdat je de stok gebroken ziet, weet je al dat die stok niet gebroken is. De hele stelling 'begs the question'.

Ik deed het om jou te beschermen ...

(1 januari 2018)

Mensen willen beschermen, het heeft zo veel dubbele bodems.

Het begint me in films en tv-series steeds meer op te vallen hoe vaak mensen zich voor een daad met vervelende afloop verontschuldigen met de reactie dat ze het deden om hun land of hun stad of jou te beschermen. Maar je land, je stad, jij vroeg daar niet om en kreeg zo niet de kans zelf te beslissen en zelf een probleem op te lossen en op die manier te leren verantwoordelijkheid te dragen voor eigen leven en beslissingen.

.

The Freedom of Thought Report 2017

(1 januari 2018)

Op vijf december besteedde Volkskrant-journaliste Janny Groen aandacht aan het uitkomen van het Freedom of Thought Report 2017. A Global Report on the Rights, Legal Status and Discrimination Against Humanists, Atheists and the Non-religious zoals het in zijn volledigheid heet.

Dit rapport wordt jaarlijks gepubliceerd door de International Humanist and Ethical Union (IHEU). De rapporten zijn gratis verkrijgbaar via de website freethoughtreport.com. De Preface van het nieuwe rapport geeft als doel:

"The Freedom of Thought Report champions the human rights of an often neglected section of society, the atheists, humanists and other non-religious people. "

En de Editorial Introduction maakt meteen concreet waar het om gaat:

"Through publication of this report, the International Humanist and Ethical Union (IHEU) issues a warning: that in at least seven countries the non-religious were actively persecuted in new or evolving major incidents or trends in 2017. This includes the murder of humanists or atheists in at least: Pakistan, India, and the Maldives; we record new waves of incitement to hatred or violence in at least Malaysia, Mauritania and Pakistan; and we record new death sentences faced by alleged “apostates” (from Islam to atheism) in Sudan and Saudi Arabia."

Of zoals Janny Groen samenvat:

"Zeven landen hebben het afgelopen jaar de jacht geopend op vrijdenkers. In dertien, voornamelijk streng-islamitische, landen staat de doodstraf op geloofsafval en religiekritiek. In 85 van 196 onafhankelijke staten worden de rechten van niet- of andersgelovigen ernstig geschonden."

Uit een rapport als dit blijkt maar weer eens dat religie nog steeds een van de gevaarlijke fenomenen in de samenleving is. ALLE religie. Het bestrijden van de maatschappelijke invloed ervan zal nog wel een paar decennia duren, vrees ik, want een strikte scheiding van 'Kerk en Staat', van regeren en geloven, is zelfs in Nederland nog niet eens gerealiseerd.

Start  ||   Glossen  ||   Weblog  ||   Boeken  ||   Onderzoek