>>>  Laatst gewijzigd: 28 december 2017  
Ik

Woorden en Beelden

Filosofie en de waan van de dag

Start Glossen Weblog Boeken Onderzoek

Techniek

Waarderingen van techniek - zo zie je aan het boek Die Bewertung des technischen Fortschritts van Van der Pot - zijn sterk verbonden met hoe je de ontwikkeling van de mens ziet, met hoe je naar het verleden of naar de natuur kijkt.

Als je de ontwikkeling van mensen ziet als een weg omhoog uit het dierlijke bestaan, als ontplooiing van typisch menselijke mogelijkheden, als een weg om te overleven met slimme middelen, dan zie je technische middelen positief. Het onderliggende motief is dat mensen hun eigen lot en leven in de hand willen krijgen. Beheersing en controle van de natuur met alle mogelijke middelen moet de onzekerheden van het menselijk bestaan opheffen.

Maar kijk je met heimwee terug naar een tijd waarin alles ideaal en in harmonie was, naar een oertoestand, naar de oorspronkelijke natuurtoestand, als je het verkeerd vindt dat mensen afhankelijk worden van die middelen en van de buitenwereld, of dat mensen het zich te gemakkelijk maken, dan ben je meestal negatief over technische middelen. Het onderliggende motief hier is dat mensen bescheiden moeten zijn en zich moeten schikken in hun lot. Dat motief zie je bijvoorbeeld in religieuze levensbeschouwingen waar mensen als zondig worden gezien en het daarom getuigt van hoogmoed en zelfoverschatting wanneer mensen alles technisch willen sturen. Maar je vindt dit motief uiteraard ook bij mensen die gewoon een groot respect voor de natuur hebben.

Vanaf het begin is er in ieder geval het besef dat je technische middelen voor goede of slechte doelen kunt inzetten. Alle nieuwe technische verworvenheden die positieve mogelijkheden bieden om problemen op te lossen brengen tegelijkertijd nieuwe gevaren met zich mee en kunnen negatieve gevolgen hebben.

Thema's

Ik ben geïnteresseerd in wat je de klassieke filosofie van de techniek zou kunnen noemen (Ellul, Gehlen, Jonas, Mumford, Anders), maar met name in de filosofische vragen rondom informatie- en communicatietechnologie (ICT) en kunstmatige of artificiële intelligentie (AI). Het gaat mij daarom globaal om de volgende thema's.

Vragen

Bij al die thema's vraag ik me een hoop af. Hieronder noem ik een aantal voorbeelden van vragen die me bezig houden. Uiteraard zijn er veel meer. Maar: om een indruk te geven:

Start  ||   Glossen  ||   Weblog  ||   Boeken  ||   Onderzoek