>>>  Laatst gewijzigd: 2 januari 2018  
Ik

Woorden en Beelden

Filosofie en de waan van de dag

Start Glossen Weblog Boeken Onderzoek

Weblog

Carlos Saura en Federico Mompou

(24 juni 2007)

Het is merkwaardig hoe ik soms van het een naar het ander kom. Een paar weken geleden zette ik weer eens de pianomuziek op van Federico Mompou. Die muziek heb ik leren kennen via de film Cría Cuervos van Carlos Saura. Waarna ik weer terug dacht aan die prachtige films van hem waarin de flamenco en de tango de hoofdrol spelen. Herinneringen en associaties.

Toen ik studeerde ben ik eindeloos vaak naar films gaan kijken. In Tilburg al, maar helemaal in Amsterdam: de toenmalige Centrale Interfaculteit (waar ik filosofie studeerde) zat nog in het gebouw aan de Roetersstraat, en filmhuis Kriterion was te vinden aan de overkant van de straat. Ik liep 's middags na de colleges vaak Kriterion binnen om een film te zien. Of anders was er in de avond wel filmhuis The Movies, waar ik ook vaak kwam.

Cría Cuervos

In 1976 heb ik er Cría Cuervos gezien, een film uit dat jaar van de Spaanse regisseur Carlos Saura. Ik vond de film indrukwekkend. Vanuit het perspectief van het jonge meisje Ana (gespeeld door Ana Torrent) zie je - vaak in flashback - de lotgevallen van een gezin onder het Franco-regime. Haar moeder (gespeeld door Geraldine Chaplin) overlijdt aan een ernstige ziekte, wordt bedrogen door haar man. Die vader (gespeeld door Hector Alterio) is een generaal in Franco's leger en sterft in het bed van zijn minnares. Een tante van moeders kant, Paulina, (gespeeld door Monica Randall) vangt het gezin op. De film wordt als een symbolische kritiek op het toenmalige Spanje gezien.

De beelden die Saura neerzet zijn altijd erg mooi, zijn films zijn visueel heel bijzonder. Maar daarnaast heeft hij een enorm goed gevoel voor de muziek die hij in zijn films gebruikt. In Cría Cuervos is dat bijvoorbeeld het nummer Porque te vas, waarmee de Spaanse zangeres Jeanette in 1974 een hit scoorde.

Federico Mompou

In een andere scène wordt een bijzonder indringend en triest stuk pianomuziek gespeeld, dat me niet los liet. Op een gegeven moment heb ik weten te achterhalen dat die pianomuziek van de hier toen nog onbekende Spaanse componist Federico Mompou (1893 - 1987) was, om precies te zijn: zijn Cançons y danses, Número VI. De Engelse Wikipedia zegt over hem:

"Mompou is best known as a miniaturist, writing short, relatively improvisatory music often described as 'delicate' or 'intimate'. His principal influences were French impressionism and Erik Satie, resulting in a style in which musical development is minimized, and expression is concentrated into very small forms."

Ik heb indertijd belachelijk veel geld uitgegeven om die muziek op LP hier te krijgen. Er bleek namelijk alleen een dure cassette leverbaar, waarin al zijn pianomuziek was bijeengebracht op 5 LP's. En die cassette moest speciaal in Spanje besteld worden. Niet erg: het was en is nog steeds de moeite waard.

Carlos Saura

Voorkant cassette met drie films van Carlos SauraMet het opzetten van Mompou's pianomuziek, kwamen er allerlei beelden in me naar boven van films van de Spaanse filmer Carlos Saura (1932 - nu). Niet alleen die van Cría Cuervos, trouwens. Ook die van Carmen die ik ergens in het jaar van verschijnen 1983 in een bioscoop gezien heb. En ook nog die van Flamenco die ooit op televisie was en die ik op video had opgenomen. Ik speel zelf gitaar en was erg onder de indruk van met name de openingsmuziek van die film - ik geloof dat ik de eerste vijf minuten van die film wel twintig keer gezien en beluisterd heb.

Ik besloot eens in webwinkels te kijken of die films nog te koop waren en via Amazon UK bleek het inderdaad mogelijk ze te kopen. Sterker nog: twee van de genoemde films zaten in een cassette met een andere film Tango die ik nog niet kende. De cassette bevat dus: Carmen (van 1983), Flamenco (van 1995), en Tango (van 1998). Een hele verzameling 'cante, baille y guitar' (zang, dans en gitaar). Dus weer urenlang geëmotioneerd geweest bij zo veel indringende beelden en zo veel intense muziek.

Het is mooi om te zien hoe Saura door de jaren heen steeds beter wordt in het neerzetten van zijn Spaanse culturele erfenis.

Prachtig!!


Op YouTube is een stukje te zien uit Cría Cuervos waarin Ana en haar zussen te zien zijn en waarin en Jeanette's Porque te vas te beluisteren valt. Dit is het webadres.

Het werk dat ik van Mompou beluisterde is Mompou interpreta Mompou - Grabacion integra de su obra pianistica, een cassette met 5 LP's, in 1975 uitgebracht door Discos Ensayo S.A. / Spanje, met als nummer ENY-AL 5555/1. De opnamen zijn van 1974.

De cassette met de drie genoemde films is uitgebracht in 2005 door Metrodome Distribution, met als nummer MTD5177. De taal is Spaans en er is bij twee van de films alleen ondertiteling in het Engels.

Start  ||   Glossen  ||   Weblog  ||   Boeken  ||   Onderzoek